aktualności artykuły cyklicznie sapere aude

Karnawał w Rijece

Jednym ze znaków firmowych Rijeki, trzeciego największego miasta w Chorwacji, jest karnawał. Na przełomie stycznia i lutego w mieście odbywają się liczne imprezy kulturalne i sportowe, wystawy, koncerty, bale i zabawy dla dzieci, wybory króla karnawału, wreszcie spektakularne pochody. „The Sunday Times” wybrał przed laty karnawał w Rijece jednym z 24 najbardziej atrakcyjnych wydarzeń na świecie.

Historia karnawału w Rijece zaczyna się w czasach starożytnych. Mieszkańcy terenów, na których usytuowane jest dzisiejsze miasto, zwykli tańczyć i bawić się na ulicach i placach. Co ciekawe, już wtedy imprezy uliczne odbywały się w karnawałowych maskach.

Tradycja noszenia masek wywodzi się z czasów pogańskich: grde maske, czyli straszne maski miały odciągać złe moce i towarzyszyć w beztroskich pląsach. W XV wieku włodarze miasta zakazali noszenia masek podczas karnawału. Każdy, kto chował się za maską, mógł zostać ukarany dotkliwą karą finansową. Zakrywanie twarzy było potępiane przede wszystkim przez Kościół. Z jednej strony uważano, że jest to pogański zwyczaj  i nie należy go praktykować, z drugiej zaś podejrzewano, że bawiący się chowają się za maską, żeby móc bezkarnie korzystać z wszelkich uciech, jakie oferuje karnawał. Mieszkańcy Rijeki niewiele robili sobie z zakazu, a tradycja noszenia masek przetrwała. W XVII wieku podjęto jeszcze jedną odnotowaną w kronikach próbę wprowadzenia zakazu masek. Miejscowi biskupi usiłowali przekonać rijeczan, że to akt diabelski; wydali nawet w tej sprawie stosowny dekret. Niewiele to pomogło, maski przetrwały do dziś.

Karnawał w Rijece w 2010 roku, fot. Roberta F. / Wikimedia, CC BY-SA 3.0
Karnawał w Rijece w 2010 roku, fot. Roberta F. / Wikimedia, CC BY-SA 3.0

 

Rozkwit karnawału nastąpił w XIX wieku. Impreza stała się jeszcze bardziej kolorowa i bogata. Towarzyszyło jej także nowe wydarzenie – „Święto kwiatów”. Do miasta przyjeżdżały liczne znakomitości z całej Europy oraz ze Stanów Zjednoczonych. Sam burmistrz Nowego Jorku Fiorello La Guardia poświęcił karnawałowi w Rijece stosowny wpis w swoich wspomnieniach.

Rijecki karnawał zamiera w pierwszej połowie  XX wieku; jest praktycznie niewidoczny w czasie wojen światowych i w okresie komunizmu. Odradza się w 1982 roku i od tamtej pory z roku na rok jest coraz bardziej spektakularny. Pojedyncze grupy przebierańców przechodzące przez miasto przekształciły się dziś w ogromne tłumy – w latach ’90. było ich już kilka tysięcy, zaś widzów liczono w setkach tysięcy.

 

Karnawał w Rijece w 2010 roku, fot. Roberta F. / Wikimedia, CC BY-SA 3.0
W ramach karnawału w Rijece możemy zatańczyć na tradycyjnym balu karnawałowym, popatrzeć na Przegląd Grup Dzwonników (Smotra zvončara i feštara), wziąć udział w Pochodzie Dzieci (Dječja karnevalska povorka) oraz w Międzynarodowym Pochodzie Karnawałowym (Međunarodna karnevalska povorka). Na zdjęciu: karnawał w Rijece w 2010 roku, fot. Roberta F. / Wikimedia, CC BY-SA 3.0

 

W 2020 miasto pełni rolę Europejskiej Stolicy Kultury, dlatego też w nadchodzących dniach i miesiącach można spodziewać się wyjątkowej oferty karnawałowej i pokarnawałowej.

Źródła:
rijecki-karneval.hr
www.novilist.hr

Zdjęcie główne z karnawału w Rijece: K S / Flickr, CC BY-SA 2.0