Piętnasty sierpnia nad Morzem Śródziemnym. Pięć tradycji, które warto poznać

Włoska nazwa święta, Ferragosto, ma łaciński rodowód: pochodzi od słów Feriae Augusti. W rzymskim kalendarzu sierpień rzeczywiście wiązał się z licznymi świętami, a sam miesiąc od 8 r. p.n.e. nosił imię pierwszego cesarza, upamiętniając fakt, że 1 sierpnia 30 r. p.n.e. Oktawian, czyli późniejszy August, zdobył Aleksandrię, przypieczętowując swoje zwycięstwo nad Antoniuszem i Kleopatrą. Rok później, 13, 14 i 15 sierpnia, odbył się jego wielki triumf w Rzymie. Przypomnijmy, że Kleopatra popełniła samobójstwo 12 sierpnia 30 r. p.n.e.

Pociągiem nad morze

Włoskie Ferragosto w formie, którą znamy dzisiaj – masowego letniego wyjazdu za miasto, nad morze czy jeziora – zawdzięcza wiele epoce faszystowskiej. W latach 30. organizowano specjalne tanie pociągi, dzięki którym na sierpniowe wycieczki mogły po raz pierwszy masowo wyruszać również mniej zamożne rodziny. Dziś 15 sierpnia łączy tę świecką tradycję wakacyjną z katolicką uroczystością Wniebowzięcia Maryi, a wszyscy Włosi obowiązkowo… odpoczywają. Zdaniem-mantrą w całej Italii staje się ne riparliamo a settembre (‘porozmawiamy o tym we wrześniu).

Węże Matki Boskiej

W okolicach wioski Markopoulo na greckiej wyspie Kefalonia (Morze Jońskie) w pierwszej połowie sierpnia pojawiają się niewielkie, niegroźne węże. Można je zobaczyć także przy kościele Panagia Lagouvarda, gdzie wierni obchodzą święto Zaśnięcia Bogurodzicy. Ich pojawienie się uważa się za dobry znak: według miejscowej legendy przed wiekami klasztor zaatakowali piraci. Zakonnice błagały Maryję o ratunek i zostały przemienione w węże, dzięki czemu mogły uciec przed napastnikami. Do dziś „węże Matki Boskiej” są jednym z najbardziej niezwykłych elementów greckich obchodów 15 sierpnia.

Na kolanach

Na cykladzkiej wyspie Tinos 15 sierpnia celebruje się jeszcze inaczej. Przybywają tam tysiące pielgrzymów, których celem jest sanktuarium Panagia Evangelistria i przechowywana w nim cudowna ikona Bogurodzicy. Niektórzy wierni decydują się na pokonanie drogi do kościoła na kolanach – a prowadzi ona pod górę z portu. W ten sposób wypełniają złożony wcześniej ślub.
W święto Zaśnięcia Bogurodzicy cudowna ikona opuszcza sanktuarium i jest niesiona w uroczystej procesji przez miasto.

Aniołowie zstępują z nieba

14 i 15 sierpnia w hiszpańskim mieście Elche na Costa Brava odgrywane są Misteri d’Elx – niezwykły dramat religijny o tradycji sięgającej średniowiecza. Opowiada on o śmierci, wniebowzięciu i koronacji Maryi i jest w całości śpiewany. Najbardziej spektakularna wydaje się jednak inscenizacja: dzięki specjalnej maszynerii aniołowie zstępują spod kopuły bazyliki, a akcja rozgrywa się jednocześnie na poziomie ziemskim i „niebieskim”.

Warto dodać, że Misteri d’Elx zostały uznane przez UNESCO za arcydzieło ustnego i niematerialnego dziedzictwa ludzkości.

Podwodna Madonna

W zatoce Algeciras (Andaluzja), przez 364 dni w roku,  figura patronki miasta, czyli Matki Boskiej Palmowej (Virgen de la Palma), spoczywa w podwodnej grocie. 15 sierpnia nurkowie wydobywają ją na powierzchnię, a figura trafia na lokalną plażę El Rinconcillo, która dla wielu staje się celem niezwykłej pielgrzymki. Spotkanie z figurą jest też powodem do całodziennego świętowania. O północy Madonna wraca do swojej groty pod powierzchnią morza, a jej corocznej podróży przez fale towarzyszą fajerwerki odpalane zarówno na lądzie, jak i na wodzie.